Zo thuis mogelijk: Prezent Wonen


Prezent Wonen wil jongeren die niet passen in bestaande woonvormen een plek bieden waar niet het systeem, maar hun dagelijks leven centraal staat. De aanpak sluit aan bij de beweging naar Zo Thuis Mogelijk: dichtbij, zo gewoon mogelijk en passend bij wat een jongere echt nodig heeft. Tegelijk vraagt dit om aandachtsvol en presentiegericht werken: niet alleen organiseren wat nodig is, maar er ook werkelijk zijn, aansluiten en relationele continuïteit bieden. In dit interview gaat het over de noodzaak van die beweging, wat deze aanpak in de praktijk anders maakt en wat nodig is om dit regionaal duurzaam mogelijk te maken. Hierover spraken we met met Inge Ossenblok, initiatiefnemer en projectleider Prezent Wonen en Marijntje van Diessen bestuurder Stichting Inzet voor Zorg

Wanneer dacht u voor het eerst: zo kan het niet langer?

De transitie van de jeugd zorg in 2015 heeft een aantal zaken in gang getrokken waaronder meer zicht op verblijfsvormen van jongeren. Het snijvlak 18+ 18- is al vrij vroeg in beeld gekomen als ‘probleem’ zone. De opdracht van de afbouw jeugdzorg Plus in 2022 heeft gezorgd voor nog meer scherpte aan de vraag stukken van verblijf.

Wat moet de lezer na dit gesprek vooral begrijpen over Prezent Wonen

Wonen/Verblijf van jeugdige moet altijd met een perspectief zijn en een grondhouding waardoor de jeugdige dit perspectief kan gaan benoemen en uitvoeren. Prezent wonen biedt onvoorwaardelijke nabijheid aan jongere, een omgeving waarin je mag ontdekken, leren en ontwikkelen op je eigen tempo. Prezent wonen is echter meer dan alleen een woonvorm, het is een beweging……

Wat laat Prezent Wonen zien van waar we regionaal naartoe willen met de beweging Zo Thuis Mogelijk?

De beweging zo thuis mogelijk is een landelijke ambitie om de uithuisplaatsingen terug te dringen. Prezent Wonen gaat niet alleen over verblijfsplekken maar om een beweging in het landschap, hoe kunnen we anders kijken naar ingewikkelde casuïstiek, kunnen we ieders rol en waarde goed positioneren en de verantwoordelijkheid daar laten waar hij moet zijn. Hiermee richt Prezent Wonen zich ook op dagbesteding, en steun teams. Vanuit die verbinding wordt onderzocht wat nodig is, daarmee beginnen we ambulant met de inzet van de steunteams en laten we de jeugdige daar waar hij/zij verblijft om te voorkomen dat er steeds verplaatst moet worden.  Door nauwkeurig de GVA (gezamenlijke verklarende analyse) toe te passen wordt het systeem (gezin) van de jeugdige actief betrokken. Ook na plaatsing bij Prezent is er aandacht voor systemische ondersteuning en interventies zodat als het perspectief terug naar huis er is dat ook duurzaam kan.

Waaraan ziet u in de praktijk dat deze aanpak werkt?

De start van Prezent laat zien dat scholing op de grondhouding belangrijk is, aansluiten bij het perspectief van de jeugdige en niet loslaten als het ingewikkeld of moeilijk wordt vraagt constante aandacht. Deze aanpak in combinatie met een perspectief laat de jeugdige echt landen waardoor er ruimte ontstaat voor ontwikkeling op vele vlakken, persoonlijk bij de jeugdige en systemische in combinatie met netwerk.

Waar bent u het meest trots op tot nu toe?

De beweging die samenhangt met Prezent Wonen is in gang gezet en zorgaanbieders, regio, scholen, ervaringsdeskundige slaan actief de handen ineen omdat het bijdraagt aan een verandering waar iedereen in gelooft.

Wat vraagt de beweging naar Zo Thuis Mogelijk van de regio in denken, organiseren en samenwerken? En hoe is dit terug te zien in Prezent Wonen?

De beweging zo thuis mogelijk, vraagt dat er in een doorlopende lijn vanaf contractmanagement tot uitvoering een samenhangend geheel gemaakt moet gaan worden. Binnen Prezent Wonen trachten we alle mooie beleidsstukken, rollen en het aanbod van de regio zo in een lijn te positioneren dat alles tot zijn recht komt en waarde heeft. Om hierbij ook altijd Zo Thuis Mogelijk te handelen gaan we er binnen Prezent wonen van uit dat verblijf bij een zorgaanbieder eigenlijk niet het uitgangspunt zou moeten zijn en dat de triage en de GVA moet aantonen dat dit, voor nu het beste alternatief is. Deze vorm van triage zou opgenomen moeten worden in de contracten van verblijfsaanbieders. Een standaard voor een verblijfsvraag zou een GVA en gezamenlijke triage moeten zijn.

Wat is er nodig om Prezent Wonen echt duurzaam mogelijk te maken?

Duurzaam zit in een aantal aspecten;

  • Langdurige overeenkomst
  • Ontwikkelopgave waarin er aandacht is voor uitstroomprofielen
  • Aansluiten van de woningcorporaties op het project
  • Aansluiten van samenwerkingsverbanden, scholen
  • Verblijfaanbieders onderbrengen in 1 triage team
  • Aansluiting vanuit de regio door ondersteuningsteam
  • Gezamenlijke overtuiging dat het anders moet en verdraagzaamheid bij ongemak.
  • Werken vanuit het vertrouwen dat we het juiste doen en iedereen wil bijdrage hieraan
  • Wat vraagt deze aanpak van de samenwerking in de keten?

Belangrijk om het mandaat van de diverse onderdelen goed in te regelen, het is van de negen gemeenten die dus onderling kunnen verschillen in visie. Als de onderlinge verschillen gaan doorspelen in hoe vorm te geven aan het project wordt het ingewikkeld, dus mandaat hierop is belangrijk. Een open cultuur om elkaar scherp te mogen houden op gemaakte afspraken

Hoe kunnen organisaties in de regio elkaar beter vinden, van elkaar leren en elkaar versterken?

De gelaagdheid bij de gemeente vraagt om aansluiting op alle niveaus. Dit vraagt om elkaar te begrijpen, elkaar taal te spreken en naar elkaar te willen luisteren vanuit aanbieders en gemeenten. De leersessie per jeugdige kunnen hieraan bijdragen mits de vertegenwoordiging bij de leersessie goed ingeregeld wordt en er aandacht mag zijn voor het proces tijdens de leersessie. Daarbij zou leren meer geborgd en verplicht gesteld mogen worden en op alle niveaus zichtbaar

Als we over twee jaar terugkijken, wat moet er dan veranderd zijn om te kunnen zeggen: dit heeft echt iets in beweging gezet?

Minder rondpompen van jongeren, minder recidive en duurzame plaatsingen cq uitstroom. We zijn weer terug bij de essentie van ons werk. Jeugdigen horen en zien en ondersteunen in hun uitdagingen, dit alles zo dicht bij huis als mogelijk

Wat hoopt u dat dit interview losmaakt bij bestuurders, professionals en partners in de regio?

Verantwoordelijk gevoel om dit te dragen in de breedste zin van de opdracht, niet alles zal goed gaan we komen was ook incidenten en calamiteiten tegen elkaar dan vast houden en steunen is van belang. Wederom vanuit het vertrouwen dat iedereen het juiste wil doen en we daarom ook met elkaar blijven staan als het schuurt

En als u één boodschap zou mogen meegeven aan de regio: welke is dat?

Jeugdzorg begint bij afspraken, deze moeten op elkaar aansluiten. Dus in contracten, in uitvoering, in beleid, in gesprekken aansluiten. Als het beleid is nul uit huisplaatsingen wat moet er dan als er wel sprake is van een uithuisplaatsing, als het beleid is overbruggen doe je thuis wat dan als dat niet kan, als het systeem het uitgangspunt is wat dan als dat niet past. Op als deze vragen zou we een antwoorden moeten kunnen formuleren welke we vastleggen in contracten en uitvoering op de diverse lagen waarbij onafhankelijke toetsing en verbinding de grondhouding zouden moeten zijn.

Samen kunnen we een beweging maken, samen kunnen we Zo Thuis mogelijk ondersteuning organiseren, samen kunnen we Prezent zijn.


Martijntje van Diessen en Inge Ossenblok met een bord met daarop het logo van Prezent Wonen in hun handen.